We plannen stenen, waar we mensen moeten zien.

De 10 punten van nieuwe herontwikkeling van stedelijke ruimten.

We zitten sinds eind 2008 nog midden in crisis die maar niet lijkt over te gaan. Vanzelfsprekendheden als geld en vertrouwen lijken ineens schaarse artikelen. Geen sector lijkt nog aan schandalen als fraude en zelfverrijking te ontkomen. Geld, waar we ooit zo veel van hadden, blijkt schaarser dan we dachten. En dat heeft gevolgen, ook voor de verdere ontwikkeling van onze stedelijke ruimten.
In deze blog een aanzet tot een andere kijk op ontwikkelingen van stedelijke ruimte en de rol van (online) netwerken en communicatie.

1. We zien stenen, waar we mensen moeten zien. Tekentafels leveren wel mooie artists impressions op, maar geen actieve buurten en wijken. Daar is meer voor nodig.

2-ontwikkelen-slopen20142. We houden van een lege vlakte, een schone tekentafel. Alles weg, geschiedenis, gevoel.
En dan maar hopen dat we nieuw leven in het gebied kunnen plannen.

3-ontwikkelen-eindbeeld20143. We willen meteen naar het eindbeeld springen. Maar waar is het begin van het gebied? Wat is de historie en (voor communicatie belangrijk) wat is het verhaal? Zijn er nog zichtbare symbolen die het verhaal verbeelden of ondersteunen. Neem dat als een vertrekpunt en versterk dat gevoel.

4-ontwikkelen-toeval20144. De stad is niet altijd het product van strakke planning en functioneel denken geweest. De meeste oude binnensteden zijn het gevolg van veel toeval, vestigingsvoorkeuren van burgers en bedrijven. Een stad als een prettige en gevarieerde ‘chaos’ binnen een aantal infrastructurele randvoorwaarden, kan zoveel aantrekkelijker zijn en minder ‘slachtoffer’ zijn van steeds korter meegaande denkbeelden van ‘de ideale stad’.

5-ontwikkelen-dwarsdenkers20145. Plannen en toeval gaan niet goed samen. Ontdekken, experimenteren en dwarsdenkers wel. En in tijden als deze waarin maar weinigen nog weten in welke richting de ontwikkelingen gaan, is het goed om het onverwachte een kans te geven. Vernieuwing als onverwacht resultaat van denkers uit een andere hoek.

6-ontwikkelen-burger20146. Hoe meer er wordt gepland, hoe lastiger elke bemoeienis door de burger wordt ervaren. Door de volgorde om te keren en de burger waar mogelijk het initiatief te geven, verandert de rol van overheid en andere betrokken organisaties van sturend en controlerend, naar faciliterend.

7-ontwikkelen-anders20147. Stedelijke herontwikkeling is net als de aankoop van een huis: het behangetje is uit de tijd, zo ook de badkamer, maar met relatief weinig middelen en veel fantasie is er veel van te maken. Met respect voor het bestaande. Met oog voor alle andere wijzen om dat bestaande te zien.

8-ontwikkelen-basisenergie20148. Een gebied heeft altijd een basisenergie. Stedenbouwkundige en historische vertrekpunten. Het is beter een gebied haar energie terug te geven, dan haar te negeren en op te ruimen.

9-ontwikkelen-pioniers20149. Met een groep bereik je meer dan met afzonderlijke individuen. Ze kunnen de pioniers zijn van een nieuwe plek. Belangrijk is dat de groep(en) aansluiten bij de in het gebied reeds aanwezige stedenbouwkundige en historische energie, verhalen, plekken en gebouwen.

10-ontwikkelen-ontregel201410. Ont-regel en geef vrij. Actieve groepen in de stad kunnen meer bedenken dan wordt verwacht. Geef de ruimte binnen grove kaders. Stimuleer wat waardevol is, laat gaan wat past en rem af wat niet gewenst is. Stel een Manifest van de Ruimte op voor het gebied.

11-ontwikkelen-communiceer2014
Bonus: Tijden veranderen en zo ook onze communicatie. Naast de persoonlijke communicatie en de marketing communicatie hebben sociale media de weg vrij gemaakt voor verbindende communicatie. Daarmee worden voor langere termijn contacten gelegd en onderhouden met alle voor het gebied relevante partijen. Openheid en tweerichtingsverkeer kenmerken de nieuwe manier van gebiedspromotie.