Urban Update

ANDERS KIJKEN. ANDERS DOEN. MET DE STAD.

MAART 2020

Snel naar onze website

CORONA

Crisis als 'Black Swan'

Even niets. In de overlevingsstand. Een samenleving bijeen en werkend houden. Het zal een hele kluif worden. Nu al zijn de contouren van de grote mondiale politieke en economische verschuivingen zichtbaar die het gevolg hiervan zijn. 

Het klimaat zal er wel bij varen. De CO2-uitstoot zakt in een niet eerder vertoond tempo. De verspillende consumptie krimpt tot een minimum. De vastgoedbubbel zakt ineen. De rente zakt nog verder onder nul. Een inverse rentestructuur is een feit (lange rente lager dan de korte rente). Is vaker voorgekomen, maar toch. 

Opvallend dat veel Europese leiders de Engelstalige uitspraak van oud ECB-president Mario Draghi parafraseren: We doen / Wir tun / ‘whatever it takes’. Uit elke crisis komen wijze lessen en nieuwe verhoudingen. 

Dit is een schoolvoorbeeld van een ‘Black Swan‘, een onverwachte gebeurtenis met grote structuurveranderende impact.
De wereld overleeft deze crisis wel, zoals zij dat ook bij talrijke andere crises heeft gedaan.
Het wordt alleen anders, tijdens en na deze crisis.

ENERGIE EN KLIMAAT

Naar een Deltaplan Energie

Verduurzamen. Klimaat. Zeespiegelstijging. Energietransitie. Van het gas los. We kunnen de termen wel dromen. Geen dag, misschien geen uur, gaat voorbij of het gaat erover. De ingezette energietransitie loopt nu enige jaren. Er is twijfel over de voorspellingen, vooral over het tempo en mate waarin zij zich zullen voltrekken. Angst lijkt het debat aan te voeren. En regie op een overtuigende energietransitie ontbreekt. 
In een zevental artikelen verken ik de uitdagingen bij de energie-transitie.

Waarom deze serie artikelen zult u zich misschien afvragen. Omdat ik me oprecht zorgen maak over de route waarlangs ons land de zo noodzakelijke energietransitie wil realiseren. En ik ben niet de enige. Het doel is even helder als legitiem, we moeten uiteindelijk naar een duurzame vorm van energie-opwekking. Eigenlijk naar een duurzaam economisch gedrag.

Ik nodig u nadrukkelijk uit om uw zienswijze onder aan de artikelen toe te voegen.
 
Paul de Bruijn
De delen 6 en 7 volgen nog.
MUZIEK UIT BRUSSEL
Video afspelen

Formidable

En ineens was hij er. Hij brak door in Nederland: Stromae. Stromae (1985) is de artiestennaam van Paul Van Haver en is een Belgisch singer-songwriter van hiphop en elektronische muziek. Stromae is van Belgisch-Rwandese afkomst.

In deze opname zingt hij niet over Brussel, maar in Brussel, waar hij ook woont. De opnamen, in de stromende regen, zijn met een verborgen camera gemaakt, waardoor het publiek (en de politie) zonder schroom op zijn ik-ben-dronken-act reageren.

BERLIJN

Forse groei startups in Berlijn

Startups vormen de snelstgroeiende banenmotor in Berlijn. De 2.000 in onderzochte startups zijn goed voor 78.000 banen. Opvallend is dat vooral de nieuwste startups de snelste groeiers in werkgelegenheid zijn. Zo’n 20% van de startup-banen in productontwikkeling en software engineering.

Berlijn wilde ooit zelf media-bedrijven naar de stad lokken. Zij bedacht het Media Spree project en veegde de Spree-oevers schoon van die ‘hippe strandjes’ en populaire clubs. Maar de mediabedrijven kwamen maar mondjesmaat.
Wie wel kwamen waren al die ‘cappuccino-drinkende laptopwerkers’ die het werken in de nabijheid van (nog) zoveel clubleven wel cool vonden.

NEDERLAND
Video afspelen

Nederland opnieuw uitvinden

Het lijkt wel of alles tegelijk aan het schuiven is. Op veel terreinen zijn grenzen bereikt dan wel overschreden. Actuele ontwikkelingen vergen een grondige heroverweging.

Hoe moet het verder met onze intensieve landbouw en veehouderij? Met het verkeer zoals met Schiphol? Hoeveel ‘dozen’ kan ons land nog in het landschap verdragen? En hoeveel windmolenparken of velden met zonnepanelen? Wat doen we met de bevolkingsgroei, de stijgende huizenprijzen het gevecht op (openbare) ruimte?

Floris Alkemade, Rijksbouwmeester: “De urgentie die we nu voelen, wordt al snel als excuus gebruikt om genoegen te nemen met minder kwaliteit.”

Panorama Nederland in de praktijk, een bijeenkomst op 24 juni in Amsterdam.
Meer informatie via onderstaande link.

BERLIJN

Boeiende podcast over De Muur

Het verhaal over de Muur, het ontstaan in 1961 en haar val in 1989, lijkt zo langzamerhand wel verteld. Bij het luisteren van deze boeiende en goed verzorgde podcast, ervaar je de geschiedenis van dit fenomeen toch weer op geheel nieuwe wijze. De podcast telt veel bijzondere geluidsfragmenten zoals interviews en muziek.

Schrijver Piet de Moor en Klara-eindredacteur Karen Billiet gaan op pad in Berlijn en praten met Berlijners over hun leven voor en na 1989. Piet de Moor bezoekt Berlijn sinds 1973 en vestigde zich er definitief in 2010. Hij schreef over de stad het boek ‘Berlijn, leven in een gespleten stad’ (Van Gennep). Karen Billiet groeide op na de Val van de Muur en leerde Berlijn kennen als herenigde stad. Ze woonde er kort en meert er nog meermaals per jaar aan.

De podcast is een productie van de Vlaamse omroep KLARA (voorheen BRT3).

BERLIJN

Noodkreet van de Holzmarkt

Overal in de stad sterft de cultuur. De plaatsen die ooit Berlijn bijzonder maakten, verdwijnen: De clubs sluiten omdat nieuwe buren hen aanklagen. Theaters sluiten omdat de huurprijzen exploderen. Betaalbare vrije ruimte voor kunstenaars en creatievelingen die experimenteren en voor iedereen die hen bezoeken, verdwijnen in een dramatisch tempo.

De reden hiervoor is echter niet alleen een catastrofale, door rendement-gedreven stadsontwikkeling, maar in toenemende mate zijn het ook overheidsvoorschriften die het moeilijk maken voor de cultuur om in de stad te blijven. Er waart een spook door Berlijn: het is het nieuwe provincialisme dat maar al te vaak wordt beschouwd als het antwoord op de problemen van de groeiende stad.

OVER URBAN UPDATES

Urban Updates is onze maandelijkse nieuwsbrief van Urban Inspiration. Veel aandacht voor opmerkelijke stedelijke ontwikkelingen, burgerinitiatieven en vooral aan actuele ontwikkelingen in Berlijn. Omdat stedelijke ontwikkelingen niet los gezien kunnen worden van culturele en politieke ontwikkelingen, maken we ook regelmatig uitstapjes naar deze onderwerpen.

Urban Updates verschijnt maandelijks behalve in juli en augustus en wordt uitgegeven door Urban Inspiration, specialist in rondleidingen in Berlijn voor stadsprofessionals.

Ik wens u veel leesplezier.

Paul de Bruijn

BERLIJN

Eenmalige tour-aanbieding

U denkt al langer om een keer met uw team naar Berlijn te gaan. Het is Europa’s grootste en meest dynamische stadslaboratorium. Urban Inspiration is specialist in rondleidingen voor stadsprofessionals.

Tussen 6 en 18 mei leiden wij uw team graag een volle dag rond langs actuele stedelijke ontwikkelingen in Berlijn. Eenmalige teamprijs bedraagt €495,00 (ex BTW, max 15 personen). 

BERLIJN
Video afspelen

De onrustige 1920-er jaren

Wij zijn aangeland in 2020. Exact 100 jaar na 1920, het begin van de ‘Roerige Twintiger Jaren’, de jaren van de grote veranderingen, grensverleggende experimenten in kunst en cultuur. Vooral Berlijn stond in de jaren bekend om haar ontketende seksuele moraal, de ontelbare nachtclubs, de openlijke lesbische en homosexualiteit.

Het is de tijd dat Berlijners spreken van ‘dansen op de vulkaan’. De stad is net uit de verloren Eerste Wereldoorlog. Hoge herstelbetalingen van $270 miljard maken revanchistische krachten los. Het keizerrijk eindigt met de vlucht van keizer Willem II naar Nederland.

Het is een revolutionaire tijd, met opstanden in eigen land en bij de grote buur Rusland. Duitsland startte een democratisch experiment met de Weimar Republiek, die eindigde met de opkomst van de NAZI’s.

Dansen op de vulkaan. Een leven vol politiek en maatschappelijke onrust en geweld, en uitspattingen op vele terreinen. Berlijn wist, het feest kon wel eens snel afgelopen zijn…

STADSZAKEN

Is winkelleegstand blijvend?

De crisis van 2008 ligt al weer lang achter ons, 12 lange jaren maar liefst. De in de jaren erna optredende winkelleegstand leek de afgelopen jaren verleden tijd. In elk geval in de drukke steden. Toch lijkt ook daar de winkelleegstand weer terug van weggeweest. Zelfs in hartje Amsterdam is er hier en daar weer leegstand.

Martin van der Maas is planoloog bij de gemeente Amsterdam. Hij stelt zich de vraag of leegstand van winkels dit keer geen blijvertje is en zo ja hoe je er op zou moeten reageren. Moet je de resterende winkels concentreren of zich laten verspreiden? En zo vraagt hij zich retorisch af, zien we lege winkelpanden of lege panden?

BERLIJN

Unieke beelden rond 1930

Het zijn unieke luchtbeelden van het Berlijn rond 1930.
Op maar liefst 45 foto’s zijn diverse wijken van boven te zien. Wat opvalt is het Berlijn waar industrie en woonbuurten elkaars directe buren zijn. Wonen aan de ene kant van de straat, de rokende fabriek aan de andere kant.

Waar het oog ook op valt is de zeer compacte woningbouw. Achter de gevel aan de straat gaan nog 2 of meer achterhoven schuil met weer nieuwe woningen, ook wel Mietskasernen genoemd. Het is een indicatie van de snelle groei die Berlijn in 2e helft van de 19e eeuw doormaakte: de Gründerzeit. Met dit begrip werd de tijd aangeduid van veel nieuwe startende ondernemers, waarvan een aantal uitgroeiden tot grote industrieën. Een tijd die wellicht veel weg heeft van de tijd van de startups van nu.

Bekijk deze bijzondere fotoserie en waan je je in het Berlijn van 90 jaar geleden.

STEDEN

We moeten ook werken

Alle ballen op woningbouw. Zo gaat dat. We hollen van de ene nood naar de andere. Dan weer kantoren te veel, dan weer te weinig. Nu is er al enige jaren een druk op de woningvoorraad. Want Nederland groeit.

Inmiddels zijn in veel steden de toen leegstaande kantoren, vooral in de courante binnensteden, omgebouwd tot (luxe) appartementen. Zoveel zelfs dan in veel steden er weer een tekort aan (nieuwe) kantoren is ontstaan.

Dat het Rijk de gemeente heeft opgedragen om in middelgrote steden duizenden extra woningen te bouwen, helpt ook niet. Het wordt dringen in de beschikbare stedelijke ruimte.

In onderstaand artikel een pleidooi om bedrijventerreinen niet te snel als overbodige ruimte te beschouwen en te bestemmen voor woningbouw. In een stad moet ook werk zijn, vooral de lager opgeleiden zoeken werk in de omgeving.

STER*ARTIKEL
Video afspelen

Het sociale verhaal van Rotaprint

Het scheelde niet veel of de gebouwen van Rotaprint waren gesloopt. Zo slecht was de toestand van de gebouwen aan de Berlijnse Gottschedstraße. Je moest een geoefend oog hebben om de waarde van de panden te zien. Zo’n geoefend oog had de conservator van Berlijn en bracht het complex van architect Klaus Kirsten onder bescherming van de monumentenwet (Denkmalschutz). 
Het zou het begin zijn van een nieuwe ontwikkeling van een wijk met zorgen.

Let op: Ster*artikelen zijn alleen te openen als u de link uit de e-mail hebt geactiveerd. Deze blijft actief tot dat u u de cookies uit uw browser verwijdert. Dan even opnieuw deze link uit de email activeren.

BERLIJN

Club Berghain tijdelijk gesloten

Het inmiddels heeft het veelbesproken Coronavirus ook het Berlijnse clubleven bereikt. Zo heeft de populaire club Berghain bekend gemaakt tijdelijk en wel tot 20 april haar deuren te sluiten.

In toenemende mate worden gelegenheden waar veel mensen bijeenkomen gesloten en grote bijeenkomsten afgelast. Zeker bij gelegenheden als Berghain waar lichamelijke intimiteit bijna het handelsmerk is geworden, lijkt dat een zinnig besluit.

BERLIJN
Video afspelen

Bos gekapt voor TESLA-fabriek

Dicht bij Berlijn in de deelstaat Brandenburg bouwt TESLA aan haar nieuwe fabriek. Daarmee vestigt zij zich niet bij de andere locaties van de auto-industrie, maar aan de rand van de Duitse hoofdstad.
Probleem is dat er veel bos moet worden gekapt om deze mega-fabriek te kunnen bouwen. Protesten van bewoners hebben echter niets uitgehaald.

Het lokale waterbedrijf heeft haar zorgen uitgesproken dat de fabriek straks voor de productie bijna 400.000 liter water per uur nodig heeft. Dat wordt aan de bodem onttrokken. Het waterbedrijf waarschuwt dat bij een wederom droge zomer de waterleveranties aan de bevolking in gevaar kunnen komen.

BERLIJN
Video afspelen

'Huurdeksel' blijft omstreden

Het blijft worstelen met de huren in Berlijn. De ene na de andere maatregel moet de eeuwig durende huurverhogingen stoppen. 
Zo waren er al de Mietpreisspiegel, de Mietpreisbremse, Milieuschutz en nu dan de Mietendeckel.

Ook al is de maatregel al in werking en geldend voor de komende 5 jaar, hij is inmiddels voorgelegd aan het Landgericht Berlin. Die heeft afgelopen week aangegeven dat de stad Berlijn niet bevoegd is tot het nemen van zulke maatregelen. 
Zij zal de zaak nu voorleggen aan het Bundesverfassungsgericht.

Het Bundesverfassungsgericht heeft in een eerdere procedure al aangegeven zeer terughoudend te zijn om al in werking getreden wetgeving nietig te verklaren.

Ondertussen hebben de vastgoedeigenaren deze maatregel scherp bekritiseerd: ‘Berlijn stelt ideologie boven het geldende rechtssysteem‘ en stelt verder dat het onderhoud van de woningen zal teruglopen.

BERLIJN
Video afspelen

Verkeersmisère na hereniging

De beide Duitslanden en daarmee de beide delen van Berlijn hadden veel te repareren na de hereniging. Zo was de ondergrondse infrastructuur onderbroken alsof er ook ondergronds een muur had gestaan: riolering, U-Bahn, elektriciteitskabels, water, gas enzovoort.

Bij het treinverkeer was het niet veel anders. Twee totaal verschillend ontwikkelde systemen moesten worden samengevoegd. De totaal versleten Reichsbahn (DDR) en de moderne Deutsche Bahn (BRD). De Reichsbahn was amper geautomatiseerd waardoor er 250.000 medewerkers nodig waren voor een land met 17 miljoen inwoners.

In bovenstaande video-reportage een inkijkje in de uitdaging van begin 1990-er jaren om de beide vervoerssystemen te integreren.

OP DE VALREEP

 

Er is te veel interessant en relevant nieuws over urbane ontwikkelingen. Maar er zit een grens aan de lengte van ons email-magazine.
Daarom in deze rubriek toch een paar onderwerpen die geen plek meer vonden in Urban Update.

RECENTE ARTIKELEN