Urban Update

ANDERS KIJKEN. ANDERS DOEN. MET DE STAD.

APRIL 2020

Snel naar onze website

CLUB LIVE
Club Stattbad

Gesloten clubs streamen live

De Berlijnse clubwereld had het al zwaar. Lees daarover ons ster*artikel in deze Update.
Nu moeten ze ook nog allemaal vanwege het Corona-virus sluiten. Menig club zal dat niet overleven, zo is de verwachting.

Om contact met haar fans en bezoekers te houden streamen nu alle bekende clubs elke avond live vanuit hun lokatie.
Elke avond van 19.00 uur – middernacht via ARTE-TV.

BLACK SWAN

Alles durcheinander

De wereld schudt zoals lang niet meer is waargenomen. Er is paniek, angst, onzekerheid, er is vrijheidsbeperking. Niet eerder sinds WWII is de wereld zo durch einander geraten. Alles lijkt te bewegen, behalve de burgers, die moeten (zoveel mogelijk) thuis blijven.

Het zijn zorgelijke tijden.

Toen ik in december jl. besloot dit jaar elke uitgave van Urban Update aandacht te besteden aan de ‘Roerige 1920-er jaren van Berlijn’, kon ik niet vermoeden dat we amper 2 maanden later in de roerige 2020-er jaren zouden belanden, 100 jaar later.
Ik zeg al enige jaren dat er iets moet of zal gebeuren omdat op veel fronten ons stelsel niet meer functioneert zoals bedoeld.

Zo’n onverwachte gebeurtenis met zeer heftige en blijvende gevolgen wordt een Black Swan genoemd.
Het kan een moment zijn waarop de samenleving op zoek gaat naar nieuwe antwoorden op de essentiële vragen over wat een rechtvaardige en gezonde samenleving moet zijn. Echter de in veel Europese staten afgekondigde ‘lock down’, eigenlijk een soort huisarrest, zit dat noodzakelijke debat in de weg.

De komende tijd wordt het diep nadenken, herijken, opnieuw toetsen. Wat zijn de blijvende gevolgen van de maatregelen ter bestrijding van het virus? Voor de economie, voor het toerisme en dus ook voor Berlijn. En wat voor onze vrijheden en grondwettelijke rechten, die wel erg gemakkelijk (tijdelijk?) bij het oud vuil zijn gezet.

Ik wilde eigenlijk zoveel mogelijk Corona-gerelateerde berichten vermijden. Maar dat is nu amper mogelijk, al houden we het wel luchtig. Al genoeg somber nieuws gehoord. Daarom maken we ook een uitstapje naar een geheel andere sfeer: Beiroet waar architect Bernard Khoury wel heel opmerkelijke bouwwerken realiseert.
Maar ook veel Berlijn met een prachtige documentaire en de eerste ‘stomme’ (stille) film ‘Symphonie einer Großstadt’.
Dat leest u allemaal in deze editie van Urban Update.

Ik wens u mooie paasdagen.

Paul de Bruijn

BERLIJN

Ausnahmezustand

Berlijn is geen uitzondering: Corona houdt ook onze favoriete stad in zijn greep. De Berlijnse straten en pleinen zijn ongekend stil. Niet dat niemand meer op straat loopt, want met 2 personen is dat nog toegestaan. Met 2 personen op een bankje in het park, kan echter niet. En dat heeft menigeen al gemerkt als ze door de politie worden verzocht op te staan en alleen wandelend door het park te gaan.

Ook op Tempelhof, toch bij uitstek een plek met zijn 375 ha om niet op elkaars lip te zitten, is het zitten op een kleedje, ook in je eentje, niet meer toegestaan.
Voor de vrije Berlijnse geesten zijn dit horrortijden.

Een greep uit het Berlijnse nieuws in crisistijd:
+++
Burgemeester Müller: ‘Ik heb geen datum waarop alles weer bij het oude wordt.‘ Hij werpt het verwijt van zich dat startups in Beieren tot wel €30.000 kunnen krijgen, terwijl Berlijnse startups het (vooralsnog) met €5.000 moeten doen.
Meer…
+++
De Berlijnse startup-scene krijgt harde klappen. Investeerders adviseren ondernemers zich tijdig over de financiën te buigen. Meer…

+++
Kunstenaars zoeken naar nieuwe activiteiten. ‘Ik ben nu school voor mijn dochter aan het spelen.‘ Meer…

+++
Wordt deze crisis nekslag voor luchthaven Tegel? Met nog maar 10% van het aantal passagiers lijkt een voortijdig einde te komen aan deze luchthaven. Meer…

+++
Komt het leger in de Berlijnse straten met checkpoints op belangrijke kruispunten? Meer…

+++
ID-bewijs meenemen niet meer verplicht in Berlijn. Politie maakt bezwaar. Meer…

BERLIJN | MUZIEK
Video afspelen

Bowie: Where are we now?

En ineens krijgt Bowie’s ‘Where are we now‘ een heel nieuwe lading. In de huidige onduidelijke fase van de crisis de meest gestelde filosofische vraag: waar zijn we nu, en waar gaan we naar toe?
De komende edities gaan we deze vraag ook stellen.
Maar eerst inspiratie opdoen met ‘Where are we now?’.

BERLIJN

Linkse actievoerders tegen lock down

Niet iedereen legt zich neer bij de verregaande vrijheidsbeperkende maatregelen die de Duitse regering heeft aangekondigd ter bestrijding van het Corona-virus.
De actievoerders van het kraakpand in de Rigaerstraße hun krakerscafé Kadterschmiede open te houden.

Ook hebben zij de eerste demonstratie tegen de maatregelen er al op zitten: met 250 demonstranten bij de Kottbuser Tor. De politie ontbond de demonstratie.

In deze sfeer worden de machthebbers gezien als de beschermende hand die ons vertelt wat we moeten doen“, zegt een van de relevante internetsites. “Onze reactie op de noodtoestand moet collectief zijn.” 

BERLIJN
Video afspelen

Berlijn ondergaat Corona-crisis

De steden zijn in de greep van het virus. Niet eerder was de wereld zo eensgezind als het gaat om de gemeenschappelijke vijand: Corona.
Berlijn is als veel steden van een vrije in een onvrije stad veranderd. Er mag niet zoveel meer. Op een bankje in het park, levert minimaal een waarschuwing vanuit een patrouillerende politie-auto op. Op een kleedje picknicken, ook in je eentje is verboden.

Een beeld van een metamorfose van een vrije stad.

BERLIJN | BOEK

Hereniging of overname?

Ruim dertig jaar na de val van de Muur is het tijd om de balans op te maken.
Wat gebeurde er precies in het Oosten toen het werd overgenomen door het Westen? Waarin verschilt Oost-Duitsland van andere regio’s in de Bondsrepubliek? En waarom zijn populisten en extremisten hier zo succesvol?
De Oost-Duitse historicus Ilko-Sascha Kowalczuk zet in zijn boek harde feiten naast persoonlijke ervaringen zonder oogkleppen.
Een openhartig maar genuanceerd boek, balancerend tussen de wereldbeelden van Ossies en Wessies.

BERLIJN | DEMO

Demo: Nicht ohne uns.

Gistermiddag wilde het protestinitiatief ‘Nicht Ohne Uns‘ demonstreren op de Rosa-Luxemburg-Platz. Waar dat de vorige keren lukte, met inachtneming van de voorgeschreven sociale afstand, blokkeerde nu een grote politiemacht de weg.

Doel van deze nieuwe beweging is het herstel van de grondrechten en een eerlijker en transparanter debat over de Coronacrisis.

Ook de talrijke wetenschappers en medici van hoge status met een andere mening over wat er nu gebeurt, moeten in de grote media aan het woord kunnen komen zonder, zoals nu, als ‘recalcitrante idioten’ te worden weggezet. Een democratie en open medialandschap onwaardig, aldus de actiegroep.
Het initiatief krijgt inmiddels ook vanuit politie-kringen verhulde steun, omdat er ook onder deze functionarissen grote zorgen bestaan over de buitenwerkingstelling van de Grondwet.

In onderstaande video een gisteren opgenomen straatinterview op enige afstand van de politie-afzetting tussen Ken Jebsen en Anselm Lenz.
Ken Jebsen is kritisch en onafhankelijk journalist van zijn eigen kanaal KenFM en Anselm Lenz is een Duitse dramaturg, schrijver en journalist.

Video afspelen
BERLIJN

Soforthilfe betaalt €1,3 miljard uit

De Berlijnse creatieve scene telt 203.000 zelfstandig werkenden. Het Soforthilfe-programma blijkt ook echt ‘sofort’ (direct) uit te betalen. Met 5 simpele vragen (een horror voor de beruchte Duitse bureaucratie) kregen duizenden aanvragers binnen 24 uur €5.000 op hun rekening bijgeschreven. 

In het eerste uur dat de online aanvraag open stond, meldden zich 60.000 personen. Uiteraard kon de server dat niet aan. Gerekend was met 4.000 aanvragen per uur. In enkele dagen heeft de stad Berlijn €1,3 miljard overgemaakt. Inmiddels hebben 151.000 Berlijnse creatieve ondernemers €5.000 op hun rekening staan. Deze prestatie is nog niet eerder in Duitsland vertoond. Woordvoerder van de stad: Berlijn kan niet zonder deze groep, zo betekenisvol voor de stad. 

De reacties op Facebook zijn enthousiast: het regent complimenten voor de ambtenaren van de stad, vaak hindernissen opwerpend bij het uitvoeren van creatieve plannen. De stad lijkt zijn omvangrijke creatieve sector voor de komende tijd te hebben gered. Laten wij hopen dat dit ook in Nederland zo gaat. Zonder creatieven geen levendige stad.

AIRBNB

Einde Berlijn als AIRBNB-stad?

Berlijn is AIRBNB-stad nummer 1 zo wordt gesteld. De effecten in de stad met de ooit lage huurprijzen zijn dan ook enorm.
Met de Corona-crisis lijkt het doek te vallen voor het ooit zo succesvolle verhuurmodel. (Zie item elders in deze Update).
Maar hoe was het kort voor de val van AIRBNB in Berlijn?
Hoe groot was de impact van deze mega-verhuurder?
Dat en meer op onderstaande website.

OVER URBAN UPDATES

Urban Updates is onze maandelijkse nieuwsbrief van Urban Inspiration. Veel aandacht voor opmerkelijke stedelijke ontwikkelingen, burgerinitiatieven en vooral aan actuele ontwikkelingen in Berlijn. Omdat stedelijke ontwikkelingen niet los gezien kunnen worden van culturele en politieke ontwikkelingen, maken we ook regelmatig uitstapjes naar deze onderwerpen.

Urban Updates verschijnt maandelijks behalve in juli en augustus en wordt uitgegeven door Urban Inspiration, specialist in rondleidingen in Berlijn voor stadsprofessionals.

Wij zijn altijd benieuwd naar uw mening over onze Urban Updates. Laat daarom uw reacties, suggesties achter via onderstaande knop.

Ik wens u veel leesplezier.

Paul de Bruijn

BERLIJN

Sweat memories

Elke avond is het nu feest als ik die prachtige veelal Berlijnse clubs voorbij zie trekken op de ARTE live stream.
Ze maken moeilijke tijden door. Dit zou niet zo moeten zijn.

Vooral aan STATTBAD heb ik gave herinneringen (zie grote foto). Een voormalig zwembad als club. De gangen smal, vol buizen en kranen en afsluiters. Sommige met vervaarlijke punten. Een plafond zo laag dat je je hoofd stootte. Nee, bij brand vluchten, geen optie. Te smal, en lange gangen.

Het kan allemaal in Berlijn. Nou, het kon. In 2015 greep de brandweer in. Er moest drastisch worden verbouwd. En dat bleef uit.

Paul de Bruijn

BERLIJN
Video afspelen

De onrustige 1920-er jaren

Wij zijn aangeland in 2020. Exact 100 jaar na 1920, het begin van de ‘Roerige Twintiger Jaren’, de jaren van de grote veranderingen, grensverleggende experimenten in kunst en cultuur. Vooral Berlijn stond in de jaren bekend om haar ontketende seksuele moraal, de ontelbare nachtclubs, de openlijke lesbische en homosexualiteit.

In deze 90 minuten durende documentaire een terugblik op die 1920-er jaren in Berlijn. Naast de jaren van grote culturele vrijheden ook jaren van grote onrust, armoede en politieke escalatie die uiteindelijk de NAZI’s aan de macht zou brengen.
Een leerzame maar ook boeiende documentaire met veel beelden uit het Berlijn van de roerige 1920-er jaren.

Extra film uit de 1920-jaren

Video afspelen

Het is paasweekend en we mogen amper de deur uit. Daarom een extra film uit de Roerige Twintiger Jaren.
De experimentele stille film is het belangrijkste werk van de Duitse filmregisseur Walther Ruttmann (1887 – 1941). Het documenteert het dagelijks leven van de metropool Berlijn in de late jaren 1920.

Ten tijde van deze verfilming was Duitsland net hersteld van de ergste gevolgen van de Eerste Wereldoorlog, de grote economische crisis was nog een paar jaar verwijderd en Hitler was op dat moment nog niet aan de orde. Berlijn was de meest kosmopolitische stad van Duitsland, samen met Parijs en Londen was Berlijn het culturele centrum van Europa.

STER*ARTIKEL
Fernsehturm

Berlijnse clubleven onder druk

Berlijn en het clubleven zijn onafscheidelijk. Maar liefst eenderde van de bezoekers aan Berlijn zegt mede voor het clubleven te komen. Met een bijdrage van €1,45 miljard aan de Berlijnse economie, is de clubbranche van groot belang.


Maar de clubs vrezen voor hun toekomst. Steeds meer plekken worden voor andere doelen opgekocht of met klagende appartementbezitters omringd. De ‘Clubcommission’ slaat alarm.

In dit exclusieve artikel voor lezer van onze Updates alles over het Berlijnse clubleven en haar bedreigingen.
De gevolgen van de Corona-crisis zijn niet in het artikel meegenomen.

Video afspelen

Let op: Ster*artikelen zijn alleen te openen als u de link uit de email hebt geactiveerd. Deze blijft actief totdat u de cookies uit uw browser verwijdert. Dan even opnieuw deze link uit de email activeren.

AIRBNB

Corona einde van AIRBNB?

Als een mokerslag slaat de Corona-crisis het verhuurmodel van AIRBNB aan diggelen. De reiswereld is ingestort. De rugzakken blijven op zolder.
Ook de aan een AIRBNB-locatie grenzende buren willen geen ‘vreemde gasten’ meer naast zich; je weet maar nooit. Ineens komen honderdduizenden woningen vrij voor vaste huurders. Daar is menige stad heel blij mee.
The Guardian beschrijft hoe deze historische crisis mogelijk het einde van een verdienmodel kan inluiden.

STEDENBOUW

Omgevingswet uitgesteld

Het was achter de schermen al onzeker of de Omgevingswet op de geplande datum van 1 januari 2021 kon worden ingevoerd. Te veel problemen zoals de benodigde software en systemen. Een ICT-project van een slordige €200 miljoen ‘waar niemand regie over voert‘, zei de leverancier al eerder.
De gevolgen van de Corona-crisis doet bij het ministerie de laatste schroom wegsmelten om toe te geven dat het allemaal toch niet haalbaar is.

BERLIJN

Een reis door de tijd

Je kunt niet ontkennen dat Berlijn een stad is die door haar geschiedenis steeds weer fors is veranderd. Toch valt bij deze ‘schuiffoto’s’ op hoe in het overgrote deel van Berlijn zich de structuur van de stad heeft gehandhaafd.
De loop van straten, de ligging van parken en het stroomgebied van de rivieren en kanalen laten zich klaarblijkelijk niet zo makkelijk van de wijs brengen.

Het zijn niet zozeer dat deze structuurelementen zich door hun belangrijke functies hebben gehandhaafd, maar eerder door het eigendomssysteem. Grondstukken worden nu eenmaal gemarkeerd, omsloten door wegen, parken en waterwegen. Bij verkoop kan de functie van een perceel wijzigen. Maar wegen, parken en waterwegen zijn geen onderdeel van de koop. Dus blijven zij waar zij altijd al waren.

Hoe dan ook, het blijft een feest om het veranderde Berlijn eens rustig te bekijken in deze prachtige productie van Tagesspiegel.

BERLIJN

Corona verhindert bewonersprotest

Opnieuw vrezen de bewoners van een Berlijns appartementsgebouw verdringing na aankoop van hun huizen. De reden: hun huis aan de Manteuffelstraße/hoek van de Muskauer Straße in Kreuzberg werd verkocht aan een particuliere koper.

Het huis ligt in een Milieuschutzgebiet waar de wijk ook een Vorkaufsrecht heeft maar dat het alleen kan uitoefenen ten voordele van een onderneming van openbaar belang. Maar de huurders vrezen dat de Corona-crisis de onderhandelingen en daarmee hun belangen kan bemoeilijken.

Baustadtrat von Friedrichshain-Kreuzberg Florian Schmidt heeft de bewoners echter verzekerd dat ook al werken hij en zijn ambtenaren vanuit huis, het voorkeursrecht nog steeds getoetst worden en de bewoners op korte termijn niets te vrezen hebben.

BEIROET
Video afspelen

Bernard Khoury

Wie met zijn motor de lift inrijdt en op zijn werketage rijdend zijn werkplek bereikt, mag een opmerkelijk mens heten. Zijn naam: Bernard Khoury. Geboren 1968 in het toenmalige westelijk deel van Beiroet. Inderdaad ook, zoals Berlijn, een stad die letterlijk door een bloedige (burger) oorlog in twee delen werd verscheurd.

In dit korte portret spreekt architect Bernard Khoury over zijn inspiratie achter de nachtclub B018.
Het is een korte documentaireclip uit de documentaire “Tomorrow We Will See” die een beeld geeft van hoe tien kunstenaars in Libanon kunst gebruiken als instrument om sektarische verdeeldheid te bevragen en tegelijkertijd de vrijheid van denken te stimuleren.
Deze volledige documentaire staat direct achter dit item.

BEIROET
Video afspelen

Kunstenaars in een beschadigde stad Beiroet

Tegen de achtergrond van Libanon’s littekens uit oorlogen en sociaal-politieke littekens die ontstaan door sektarische verdeeldheid, blijven Libanese kunstenaars een bijdrage leveren aan de creatieve gemeenschap, ondanks de onzekerheden over wat de toekomst kan brengen.

De tot nadenken stemmende teksten van een rockband, de beschrijving van een dichter van het krimpen van de tijd, de experimentele manipulatie van de ruimte door een architect, de taal van het vrouwelijk lichaam door een romanschrijver en de reflecties van een schilder over zijn kleurkeuze onthullen het proces waarmee de kunstenaars ideeën, schetsen en ruimtes in levendige en dynamische kunstwerken transformeren en beschrijven wat de uitdrukking ‘Bukra Minshouf‘ (‘Tomorrow We Will See‘) voor hen betekent.
Dit alles in deze mooie documentaire.

ENERGIE

Geen windmolen aan mijn horizon

Verduurzamen. Klimaat. Zeespiegelstijging. Energietransitie. Van het gas los. We kunnen de termen wel dromen. Geen dag, misschien geen uur, gaat voorbij of het gaat erover. De ingezette energietransitie loopt nu enige jaren. Er is twijfel over de voorspellingen, vooral over het tempo en mate waarin zij zich zullen voltrekken.

VERKEER
Video afspelen

Eerste hogesnelheidstrein in VS

Het lijkt er dan toch van te komen: de VS bouwt aan een hogesnelheidstraject en wel van Dallas naar Houston. Op dit traject zullen zij de bekende Japanse Shinkhansen-treinen inzetten.
De in Californië in aanleg zijnde hogesnelheidslijn wordt echter geplaagd voor vertragende tegenslagen.

OP DE VALREEP

 

Er is te veel interessant en relevant nieuws over urbane ontwikkelingen. Maar er zit een grens aan de lengte van ons email-magazine.
Daarom in deze rubriek toch een paar onderwerpen die geen plek meer vonden in Urban Update.

RECENTE ARTIKELEN