Naar een Deltaplan Energie 1

Waarom we meer regie nodig hebben voor een succesvolle energietransitie

Energie, we kunnen niet zonder.

Verduurzamen. Klimaat. Zeespiegelstijging. Energietransitie. Van het gas los. We kunnen de termen wel dromen. Geen dag, misschien geen uur, gaat voorbij of het gaat erover. De ingezette energietransitie loopt nu enige jaren. Er is twijfel over de voorspellingen, vooral over het tempo en mate waarin zij zich zullen voltrekken. Angst lijkt het debat aan te voeren. En regie op een overtuigende energietransitie ontbreekt. 
In een zevental artikelen een verkenning van de uitdagingen bij de energie-transitie.


Deel 1: Waarom we meer regie nodig hebben voor een succesvolle energietransitie

Is bewijs nodig?

Het zal iedereen duidelijk zijn dat na 150 jaar onafgebroken industriële productie van massa-consumptiegoederen en ongeremde exploitatie van grondstoffen, er ergens gevolgen merkbaar moeten zijn. De indicaties dat het klimaat de laatste tijd sneller verandert dan in voorgaande tijdperken stapelen zich op. Maar ook zonder debat over hoe de complexe relatie is tussen menselijke activiteit en klimaatverandering, zal iedereen met enige nuchterheid wel moeten vaststellen dat het niet zo goed gaat met moeder aarde. 

We storten van het ene milieuprobleem in het andere. En dat terwijl we in 1972 al door de Club van Rome in niet te verstane termen werden gewaarschuwd dat wij ‘zo’ niet door konden gaan. Bijna 50 jaar later is er al veel gesleuteld aan verbetering van lucht en water en zeker forse vooruitgang geboekt.

De mensheid kan niet blijven doorgaan zich met toenemende snelheid te vermenigvuldigen en materiële vooruitgang als hoofddoel te beschouwen, zonder daarbij in moeilijkheden te komen. (…) Dat betekent dat we de keuze hebben tussen nieuwe doelstellingen zoeken teneinde onze toekomst in eigen handen te nemen, of ons onderwerpen aan de onvermijdelijk wredere gevolgen van ongecontroleerde groei.
Club van Rome (1972)

Wereldbevolking groeit explosief

Met de explosieve groei van de wereldbevolking van 2,5 miljard in 1950 naar 7,6 miljard in 2017 is wel duidelijk dat deze verdrievoudiging veel van de toen genomen milieumaatregelen teniet heeft gedaan. Alleen al China en India zagen hun bevolking tussen 1955 en 2015 respectievelijk verdubbelen en verdrievoudigen tot beide boven de 1,3 miljard per land.
In beide landen is de welvaart, lees ook vooral de consumptie en industriële productie, sterk toegenomen. Het moderne China rijdt massaal auto, vliegt erop los, bouwt in hoog tempo kolencentrales en heeft bijvoorbeeld nog 267 vliegvelden in de planning staan.

Gering mondiaal effect

Het zijn cijfers die voeding geven aan sceptici die stellen dat alle goede voornemens ten spijt, ons land met een aandeel van de bevolking in de wereld van 0,024% met al die goede plannen mondiaal niet veel zoden aan de dijk zal zetten en het klimaat niet van haar huidige koers zal afbrengen. Hoe waar voorgaande ook mag zijn, dat is natuurlijk geen reden om dan maar niets te doen. Want veel maatregelen genomen in Nederland zullen weliswaar geen enkel effect hebben op wereldschaal, op onze eigen omgeving zullen zij wel degelijk invloed hebben. 

Elektrische auto’s

De aanschaf van een elektrisch aangedreven auto zit sterk in de lift. Vooral de Amerikaanse autofabrikant TESLA lijkt hiervan nog het meest te profiteren. Deze auto’s zullen het milieu in onze drukke binnensteden zeker verbeteren. Immers ze stoten ter plekke geen vervuilende stoffen uit. En alleen de banden maken geluid. 
Maar omdat ze voornamelijk tanken met grijze stroom zullen deze auto’s vooralsnog weinig bijdragen aan een ommekeer van de klimaatverandering. Immers ruim 95% van de elektriciteit die in de auto wordt geladen is grijs opgewekt. De emissies liggen dus elders. Uit zicht van de bezitter van de auto. Nog te zwijgen over de met giftige stoffen gemaakte accu’s die ook geen eeuwig leven hebben. Het zou al een goede stap zijn als alle elektrische auto’s verkocht worden met een certificaat dat haar energie duurzaam (wind of zon) wordt opgewekt.

Energie en klimaat: angst is geen aanrader. Nuchtere analyse wel.

Ondanks de wens van veel gemeenten om zoveel mogelijk laadpalen te (laten) plaatsen, lijken de grenzen met nog een beperkt aantal elektrische auto’s al bereikt. Een gemiddelde elektrische auto verbruikt 10 maal zoveel stroom als een huishouden. Amsterdam schroeft inmiddels de stroomtoevoer naar de laadpalen terug om uitval van het lokale elektriciteitsnet door overbelasting te voorkomen. De eigenaar van de auto kan hierdoor de volgende dag wellicht met een minimaal geladen accu op weg naar zijn werk moeten. Het is duidelijk, het huidige elektriciteitsnetwerk is totaal ontoereikend om zoveel energie naar de wijken te transporteren. Als je daar nog alle op elektriciteit terugvallende warmtepompen bijkomen, is duidelijk dat het netwerk totaal ondergedimensioneerd is.
De energiebedrijven schatten in dat voor zover nu te overzien de kosten van aanpassingen van het netwerk €25 – €40 miljard gaat kosten. Het is dan ook te verwachten dat de komende jaren de netwerkkosten op de energienota nog verder zullen stijgen. Door de kosten van elektriciteit gelijktijdig te verlagen, zoals het kabinet doet, verschuiven de kosten van variabel naar vast waardoor de prikkel voor energiezuinig gebruik afneemt.

Een studie van het Duitse onderzoeksinstituut IFO München (inderdaad het land van de autolobby) zou aantonen dat als de productie van de auto wordt meegeteld, de nieuwste brandstofmotor minder bijdraagt aan CO2-emissie dan een elektrische auto van TESLA.
In welke mate naar een uitkomst is toegerekend, weet je nooit. Ook de Nederlandse overheid heeft een zwakke reputatie als het gaat om betrouwbare onderzoeken, dus het blijft een kwestie van vertrouwen. Het geeft in elk geval aan dat er ruimte is voor andere inzichten.

Onder dit bericht kunt u een reactie achterlaten.

Snelle groei van laadpalen in Nederlandse steden.

In deel 2: Oorlog om energie en geo-politiek

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*