Leidsche Rijn in Berlijnse sferen

Kan een Nederlandse nieuwbouwstad iets leren van Berlijn?

Nederland kent een heus ‘Berlijnplein’ en wel in het Utrechtse Leidsche Rijn. Een plein dat wel de naam draagt maar toch zeker een staaltje strakke Nederlandse stedenbouwkundige planning is. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, is bij het ontwerp weinig aan ‘Berlijns toeval’ overgelaten.

Op een zonnige zondagmiddag in april organiseert RAUM Utrecht een Berliner Garten. Hier zijn veel Berlijnse activiteiten zoals de onmisbare biergarten, een markt, een ‘karneval der kulturen’ en een debat over wat Leidse Rijn kan leren van Berlijn. Samen met Rinke Vreeke en Eva de Klerk (bekend van het Amsterdamse NDSM-terrein) zat Paul de Bruijn (Urban Inspiration) aan tafel over vragen als wat kan een nieuw stadsdeel zoals Leidsche Rijn leren van een stad als Berlijn? Wat maakt de pleinen, parken en straten van Berlijn zo aantrekkelijk voor bewoners van de stad? En kun je zomaar allerlei activiteiten geïnspireerd op Berlijn laten landen in een wijk als Leidsche Rijn?

Veelgestelde vragen waarop met enige voorzichtigheid antwoord kan worden gegeven.
Objectief kan worden vastgesteld dat Berlijn:

  • een hoge bebouwingsdichtheid kent;
  • brede straten en trottoirs heeft die in drie functionele banden zijn opgedeeld;
  • er veel weelderig groen is met hoge bomen;
  • de stad een soepel vestigingsbeleid van horeca en winkels in woonwijken hanteert, wel met strenge handhaving;
  • veel (afnemend) snipperruimte heeft uitlokkend tot ‚aneignung‘ en ‚eigenaarschap’;
  • tot slot kennen Berlijnse burgers een grote zelfwerkzaamheid en krachtige burgerinitiatieven.

Wie de Nederlandse stedenbouwkundige planningstraditie (of planningsdrift) kent, weet dan al snel wat hij met deze antwoorden kan. En zeker als de wijk al is gebouwd, zoals Leidsche Rijn.