Groeten uit Berlijn-Marzahn

Uitzicht op een vergeten uithoek van voormalig Oost-Berlijn.

De ‘Skywalk in Berlin-Marzahn, 70 meter boven de straat.

Berlin-Marzahn heeft weinig belangstelling van de gemiddelde toerist. Ver buiten het centrum gelegen, in het noordoosten van Berlijn, ligt daar een door sociale problemen geplaagde wijk. De daar opererende woningbouwvereniging doet er alles aan om het tij te keren. Zij bouwde een uitzichtpunt om mensen een andere kijk op de wijk te geven. Een verslag van een bezoek.

Marzahn, kind van de DDR
Tot de zeventiger jaren van de vorige eeuw was Marzahn een slaperig dorpje in de DDR. Als wijk in het noordoosten van Berlijn was zij na WOII onderdeel geworden van de door de Russen bezette zone.
Berlijn had door de vernietigende bombardementen en de strijd om de stad te kampen met een grote woningnood. De DDR-regering besloot daarom in de zeventiger jaren rondom het dorpje de grootste nieuwbouwwijk uit de DDR-geschiedenis te bouwen. Maar liefst 200.000 woningen moesten er verrijzen. Het grondgebied van Berlijn bleek daarvoor niet groot genoeg en het noordelijk gelegen Brandenburgse dorpje Ahrendsfelde moest eraan geloven en werd, zij het pas later formeel, bij Berlijn gevoegd.

De weg naar boven
Na de val van de Berlijnse Muur verloederde de wijk. Er ontstond leegstand en de criminaliteit nam fors toe. Marzahn stond voor armoede en verval.
Maar met de grootschalige renovatie van de Plattenbau in de gehele voormalige DDR-wijken van Berlijn, kwam ook Marzahn aan de beurt. Sommige flats werden verlaagd en voorzien van nieuwe gevels en comfort in de woningen. De in Marzahn werkzame woningcorporatie ‘dewego’ (zonder hoofdletter) zocht naar mogelijkheden om de wijk in haar nieuw jasje onder de aandacht te brengen en bouwde een uitzichtplatform. Met een lekker doorzichtige vloer. Het platform hangt buiten een 22-verdiepingen tellende flat en brengt de bezoeker tot 70 meter boven de onderliggende straat.

Indrukken van een bezoek aan Berlin-Marzahn.

Foto: Indrukken van een bezoek aan Berlin-Marzahn.

Op naar de ‘Skywalk’: een verslag
Paul: “Met twee vrienden toog ik erheen. Via het wel erg verstilde S-Bahnstation Raoul-Wallenberg-Straße gingen wij op zoek naar die 22-verdiepingen tellende flat.
In de hal stond de gids al op ons te wachten. Een bezoek kan alleen op afspraak. Wij waren de enigen van de groep die van buiten Marzahn kwamen. Na een korte uitleg loodste de gids ons met 6 man de nauwe lift in. Daar kon die klaarblijkelijk niet tegen. We bleven steken.
De alarmbel werkte niet. De telefoon van de overmoedige gids in de stalen kooi ook niet. Benauwde 6 minuten volgden voordat ons kloppen werd gehoord. Toen de deuren opengingen vroegen boze flatbewoners ons wat we als buitenstaanders te zoeken hadden in ‘hun’ flat. Zeker omdat we hun lift kapot maakten. De enige andere lift was al langere tijd defect. Daar stonden de bewoners, met hun overvolle boodschappentassen. Je zult door die dagjesmensen maar met je boodschappentassen naar de 18e etage moeten lopen.
Ik ben overigens zonder lift naar boven gelopen. 22 etages. En weer terug. De lift latend voor de bewoners.”
De woningbouwvereniging had het zo goed bedoeld, wat mensen van buiten de wijk trekken naar deze zo sociaal geplaagde wijk. Maar de flatbewoners zagen dat toch wat anders.
Op het dak volgden leuke gesprekken met oudere bewoners van de wijk. Over ‘hun’ vroegere DDR. “Dat was toch wat anders dan tegenwoordig, vindt u niet? Kijk, die heuvel daar, die was van ons, de DDR. En ik wandel altijd door de wijk. Het is hier toch nog heel groen.” En dan bedoelt hij nog niet eens een wandeling langs het liefelijke riviertje de Wuhle, en de Internationale Gartenschau in Marzahn.
Nee, in de Friedrichstraße komt de oude man niet meer. ‘Ik heb er gewoond, maar het is niet meer mijn buurt.’

Meer over Marzahn in deze video: ‘Himmel über Marzahn‘.
Bewoner: ‘Ik ben blij als ik weer bij ons in het oosten ben.’

Urban Inspiration verzorgt maatwerk- en thematours door Berlijn.
Meer informatie…