De wereld van het internet

Niet satellieten, maar kabels maken het internet

We schieten heel wat satellieten in de ruimte. Het is niet vreemd dat we denken dat die er voor ons transatlantische internet zijn. Niets is minder waar. Slechts 0,37% van het internetverkeer verloopt via de ruimte. De resterende ruim 99% gaat via 428 kabels over de bodem van de oceanen. Maar liefst 1,3 miljoen kilometer onderzeese kabels verbinden alle continenten. Daarmee is de kabel geen ouderwetse vorm van datatransport, maar juist (nog steeds) heel modern en geschikt voor de overdracht astronomische hoeveelheden data met duizelingwekkende snelheden.

De kabel als geopolitiek

In bovenstaande korte reportage schetst ARTE-TV de belangrijkste ontwikkelingen aangaande de betekenis van kabels voor onze onstilbare honger voor datatransport. Een wereld waarin het gaat om de macht: wie legt de kabel, van welk continent naar welk continent, waar komt de kabel aan land?

Het eigendom over de kabel en de data bepaalt in de huidige tijd de geopolitieke invloed van een land. Het zal niet verbazen dat de VS de vrijwel absolute koploper is. Maar liefst 80% van het mondiale internetverkeer loopt via Amerikaanse servers.
Met de komst van de grote techcompanies zoals Microsoft, Apple, Facebook, Google en Amazone gaat de strijd niet alleen tussen landen onderling, maar ook tussen een kabel van de staat en een private kabel. Zo legden Facebook en Microsoft in 2017 hun eerste eigen transatlantische kabel in de zandige bodem tussen Virginia Beach (VS) en Bilbao (Spanje). De kabel is 6.400 km lang. Samen duwen zij 160 terabyte per seconde door de leiding. Deze ene kabel transporteert 75% van het totale internetverkeer van de wereld.

Kabelinternet: eeuwenoud en nog steeds modern

Het is opmerkelijk dat onderzeese kabels al sinds 1851 bestaan en nog steeds de enige manier zijn voor het moderne dataverkeer. Die eerste kabel liep door het kanaal van Frankrijk naar Engeland. Zeven jaar later ging de eerste kabel over de oceaan van Engeland naar de VS. De momenteel langste kabel loopt van Australië naar de VS door de Pacific Ocean.
Vooral rond het jaar 2000 (opkomst internet) en vanaf 2016 worden in hoog tempo nieuwe kabels gelegd. Deze laatste hausse is het gevolg van de hoge eisen die HD-beelden stelt aan de transportcapaciteit en vooral de snelheid.

Slechts enkele partijen beheersen de markt van het leggen en exploiteren van kabels. Dit zijn Alcatel Submarine Networks (Frankrijk), TE Subcom (VS) en NEC (Japan). De belangrijkste knooppunten in het kabelnet (hubs) zijn New York, Cornwall, Marseille, UAE, Mumbai, Singapore, Hong Kong en de oostkust van Japan.

De VS domineren het mondiale datatransport

Dat de VS 10 van de 13 rootservers binnen zijn grenzen en daarmee zijn wetgeving en zijn controle heeft, zal weinigen verbazen. Samen met Australië, Groot Brittannië, Nieuw Zeeland en Cananda vormen zijn de ‘Five Eyes’, een netwerk van geheime diensten die ‘een oogje’ op de wereldwijde datatransport houden. Dit onthulde Edward Snowden. De bespieding van het mondiale internet gebeurt vooral op de punten waar de kabels aan land komen. Samen tappen de ‘Five Eyes’ 24/7 maar liefst 200 kabels af.
Wie de kabels kan aftappen, weet wat er politiek en economisch (bedrijfsspionage) in de wereld speelt.

Dat Brazilië besloot zijn eigen directe kabel met Europa te leggen, viel niet in goede aarde bij de Amerikanen. Immers, de kabel loopt dus buiten de VS om. Ook Rusland ontspringt grotendeels de dans. Zij heeft maar 4 internationale kabelverbindingen, 1 naar Finland, 1 naar Georgië en 2 naar Japan. Bovendien heeft zij ook haar eigen internetbedrijven. Laat onverlet dat ook Twitter en Facebook geen onbekenden zijn bij de Russische jongeren.
China is hard op weg de wereld van de kabelaars nerveus te maken. Haar kabels lopen van China, via het Midden-Oosten en de Middellandse Zee naar Europa. Ook de andere continenten hebben inmiddels aansluiting op Chinese kabels. Huawei is in 10 jaar tijd nu een van de grootste kabelinstallateurs van de wereld. En het eind is nog niet in zicht.

Google, Microsoft en Facebook zitten ook niet stil. Samen bouwen zij aan een eigen particulier netwerk om zo meer greep op het internet te krijgen.

Aan de wieg van de eerste ontwikkelingen in de 19e eeuw stond het in 1865 opgerichte ITU International Telecommunication Union. Inmiddels is de ITU een onderdeel van de Verenigde Naties.
Meer over ITU.