De steden zijn aan zet

Hoe steden ons kunnen leiden naar een gezondere samenleving

Park Sonsbeek in Arnhem

Landen zo wordt gezegd vechten altijd de vorige oorlog. Het enige antwoord op deze ongehoorde crisis kan niet zijn dat we alleen maar komen tot een plicht om binnen te blijven en wachten op een vaccin. We moeten onze samenlevingen drastisch anders in gaan richten.

Onze steden kunnen daarbij een voortrekkersrol spelen. In welke mate laten zij de lessen van deze crisis doorwerken in een andere opzet en inrichting van onze steden? Moeten wij bij het ontwerp van nieuwe wijken, en het gebruik van de huidige buurten, niet het ‘virale aspect’ meenemen? 

Zijn dicht op elkaar gebouwde woningen van steeds kleinere afmetingen niet een belemmering van een effectieve bestrijding van welk virus dan ook? Zo lijkt in New York de kern van de uitbraak in de armere wijken van Queens te liggen, daar waar armoede en op elkaar gepakt wonen hand in hand gaan. 

In welke mate is de luchtkwaliteit in en rond onze steden een reden van een verminderde werking van ons immuunsysteem? Is het toevallig dat Wuhan, daar waar het virus lijkt te zijn begonnen, tot de meest vervuilde steden van China behoort? Een krant schreef: ‘Wuhan, a city with a mysterious haze‘. Wie op foto’s van Wuhan zoekt ziet soms torenflats gehuld in een dikke rode soep. Ook in Lombardije, waar het virus zo genadeloos toesloeg, behoort de lucht tot de meest vervuilde van Europa.

Het is te eenvoudig om een factor verantwoordelijk te houden voor de snelle verspreiding van een virus. Maar het zou goed zijn dat de lessen niet alleen door medici en farmaceuten worden getrokken, maar door de hele samenleving. Onze levensstijl veroorzaakt structurele verzwakking van onze weerbaarheid. Ons marktsysteem die zowel ons pulpfood aanbiedt als de farmaceutische industrie die weer verdient aan de gevolgen hiervan voor onze verzwakte weerstand, vormt een aangrijpingspunt voor verandering.

Moeten we de vastgelopen klimaatdiscussie niet dichter bij onze leefwereld halen? Moeten we niet (weer) spreken over ‘het milieu’, letterlijk onze omgeving? Immers daar zien we direct de waarneembare effecten van ons handelen. Als we goed zijn voor ons milieu, zijn we goed voor onszelf en voor een mensvriendelijk klimaat. Dan zien we de verwoestingen in onze bossen om onze houtkachels en de ‘bio’-centrales brandend te houden. Dan ruiken we de stank van verbrand hout in onze straten en voelen in onze longen dat dat niet goed zit.

En wie langs Schiphol rijdt, ruikt de kerosine zijn auto binnendringen. Dat is direct merkbaar, dus milieu. Inmiddels wordt Schiphol en KLM onder het mom van Corona met onvoorstelbare bedragen overeind gehouden om na deze periode weer volop te kunnen gaan vliegen. Maar waarom moet Schiphol maar blijven groeien? Waarom moeten we voor miljarden aan bloemen de wereld overvliegen om een fris bosje op een New Yorkse tafel af te leveren? Waarom moeten wij de tweede voedselproducent van de wereld zijn in zo’n klein land? Waarom moesten we onze ziekenhuizen tot beleggingsobjecten maken en bouwden wij de afgelopen 10 jaar 800 IC-bedden af? Waarom mag er winst gemaakt worden op medicijnen en vaccinaties?

Als we niet elke paar jaar in een maatschappelijk noodtoestand terecht willen komen, met een ophokplicht voor mensen, met onze gangen volgende apps, dan zullen we de bezem moeten halen door onze levensstijl, onze hebberigheid, onze op mondiaal bestelde prullen gebaseerde bezitsvreugde, onze shopweekendjes in London of New York. We zullen dan eerlijke prijzen voor goed voedsel moeten gaan betalen, een reële prijs voor een ticket, en ervoor zorgen dat iedereen een levensstandaard krijgt om gezonder te leven.

Het zijn vooral de steden die nu zo geprezen worden om hun succes als geldkanonnen en losgeslagen casino-economie. Meter voor meter gingen steden in de uitverkoop aan de hoogste bieder. Duurdere woningen. Kleinere woningen. Weer een open ruimte bebouwd. Weer een campagne om Chinezen naar ‘Amsterdam Beach’ (Zandvoort) of ‘Amsterdam Castle’ (Muiderslot) te trekken. Steden kraakten in hun voegen door al die budgettoeristen, huizend in AIRBNB-appartementen. 

Het zijn de steden die nu aan zet zijn om hun honger naar geld te beteugelen en een streep te zetten onder de tomeloze groei van het virale toerisme. Nu is het tijd om een gezonde toekomst voor onze kinderen te ontwerpen zodat zij bij het volgende virus niet weer opgehokt moeten worden, ze niet hoeven te smeken om de ‘reddende vaccinatie’ en hen een ‘anderhalfmeter-economie’ bespaard blijft. Zij verdienen daarentegen een leven in vrijheid en goede gezondheid.

En na zo’n gezond leven moeten we dan ook maar een keer accepteren dat ook een gezond leven een eindig leven is en dat ontkenning daarvan ons kan aanzetten tot draconische ingrepen in alles wat ons gedurende het leven zo waardevol is: vrijheid, gezondheid en leven zonder angst.

Dit is een van de vele berichten uit Urban Update, onze maandelijks nieuwsbrief. Ook ontvangen?
Geeft u dan hier op?
U krijgt dan ook onbeperkt toegang tot onze uitgebreide ster*artikelen.