Berlijn gaat Spreepark nieuw leven inblazen

Hoe Berlijn een groen pretpark uit de motteballen haalt

Het beeldbepalende reuzenrad van het Spreepark. ©️

Het Spreepark in het oosten van Berlijn werd in 1969 geopend ter gelegenheid van de 20e verjaardag van de DDR, de Deutsche Demokratische Republik. Het park werd door haar programmering met concerten, dans- en kindervoorstellingen ‘cultuurpark’ genoemd.
Maar de pret duurde niet lang. Twee jaar na de val van de Berlijnse Muur raakte het park in de financiële problemen doordat het aantal bezoekers inmiddels aanzienlijk was teruggelopen.
Een verhaal over een plek dat een tweede leven krijgt.

Een van de in takt zijnde attracties die destijds van een Parijs pretpark is overgekocht. ©️

Hoge ambities eindigen in drugs
De toenmalige DDR-pers prees het park aan als een park uit de rij van het Weense ‘Prater’, het Moskouse ‘Gorli-Park’ en het ‘Tivoli’ in Kopenhagen. Het 45 m hoge reuzenrad was de grote publiekstrekker.
Het park genoot in de DDR grote populariteit. Jaarlijks bezochten 1,7 miljoen mensen het park.
De val van de Berlijnse Muur in 1989 maakte een voorlopig eind aan het avontuur. Het park ging in 1991 over in handen van een Duitse acteur, Norbert Witte, die de veiling van het park won.
Tegen het jaar 2000 was het park teruggezakt naar 400.000 bezoekers per jaar. Witte sloeg vanwege de grote schulden op de vlucht naar Peru. Toen hij werd betrapt met 167 kg cocaïne in de vlaggenmast van zijn zeilboot, verdween hij voor 7 jaar in een Duitse gevangenis.

Urban Inspiration verzorgt specialistische inspirerende stadsexpedities in Berlijn. Lees hoe u kunt boeken.

Van cultuur tot spookpark
Met een restschuld van €11 miljoen sloot het park in 2002 haar deuren. Alleen voor speciale gelegenheden ging het zo nu en dan nog even van het slot. Het park verwaarloosde zienderogen. Het langzaam tot spookpark vervallende terrein, kreeg een nieuwe aantrekkelijkheid: die van verval in een steeds groener wordend parkomgeving. De hekken werden geforceerd door avontuurlijke fotografen en helaas ook vandalen die veel sloopten en waardevolle zaken meenamen. Ondanks het nieuwe hek dat in zomer 2014 werd geplaatst, werd door vandalen enkele maanden later toch nog een grote brand gesticht. Veel decorbouw ging verloren.

Banner voor verwijzing naar de informatiebijeenkomst.

Pretpark nu in handen van de stad
Inmiddels kocht het ‘Land Berlin’ (kort te vertalen als de stad Berlijn) het park en bracht het onder bij GrünBerlin GmbH, een geprivatiseerde overheidsdienst die opmerkelijke parken in de stad ontwikkelt of nieuw leven inblaast. Denk daarbij aan het prijswinnende Park am Gleisdreieck of het park Schöneberg-Südgelände.
Vanaf januari 2016 kreeg GrünBerlin de opdracht om een eigentijds concept voor het park te ontwikkelen. In de tussentijd werd het dringend noodzakelijk om veiligheidsmaatregelen te treffen om instorten van oude parkinstallaties te voorkomen. Ook moest er veel puin worden verwijderd.

Geen gewoon pretpark
Zoals de naam ‘GrünBerlin’ al doet vermoeden zal het toekomstige Spreepark geen klassiek pretpark worden. Belangrijke peiler van het concept is het herstel van de historische identiteit van de plek als voormalig pretpark en daarmee van een door mensen gecreëerde ruimte. Daarbij moet het park ruimte bieden aan kunst, cultuur en evenementen. Ook  zullen ‘bouwstenen van toeristische aard’ worden toegevoegd, passend bij de manieren van ontspannen van nu.
Kunst en cultuur zullen echter de overhand krijgen in de programmering van het park door het bouwen van ateliers en tentoonstellingsruimten. Ook zullen Artists-In-Residence-Projekten en Writer-In-Residence-programma’s worden ontwikkeld.
Veel oude attracties zullen niet meer in hun oude vorm terugkomen. Zo wordt de nu verdroogde waterbaan een belevenispad door het pad.
Het aandachttrekkende reuzenrad, zal zo mogelijk weer worden hersteld en opgestart. Daartoe behoort ook de sprookjesachtige verlichting die over grote delen van Berlijn te zien was. In West-Berlijn wel te verstaan. Aan de oostzijde zit geen verlichting, immer alleen ‘het westen’ moest met jaloerse blikken over de Muur kijken.

Meer informatie over dit project kunt u krijgen bij GrünBerlin of bij Urban Inspiration.