Gentrification kan Berlijn duur komen te staan.

Hoe een stad haar zachte waarden in de waagschaal stelt.

Nieuwbouw gaat niet goed samen met het Mauerpark.
Nieuwbouw even ten oosten van het alternatieve Mauerpark. De klachten over overlast beginnen het populaire park steeds meer parten te spelen.

Berlijn verandert en snel. Een toestroom van kapitaalkrachtige nieuwe bewoners brengen nieuwe gewoonten en eisen met zich mee, die niet lijken te passen bij de stad en haar unieke culturele weefsel.
Kan deze stad in haar huidige vorm blijven voortbestaan als geld de dominante factor blijft? Een impressie uit het populaire Prenzlauerberg. Gentrification als gevaar voor de alternatieve culturele scene.

Gentrification: Veel nieuwe bewoners komen uit Zuid-Duitsland.
Veel nieuwe bewoners komen uit het zuiden van Duitsland zoals uit München (M).
Gentrification: Theater sluit in Prenzlauerberg, Berlijn.
Het theatertje dat na decennia wegens ‘geluidsoverlast’ moet sluiten.

Hipheid als magneet
Ze kwamen voor het ‘hippe en alternatieve’ Berlijn. Weg uit die aangeharkte steden uit het zuiden van Duitsland. De auto’s met nummerborden beginnend met ‘M’ (München) in Berlijn zijn inmiddels niet meer te tellen. Wie naar Prenzlauerberg gaat, ziet vooral BMW’s, Mercedessen, Audi’s met kentekenplaten die wijzen op zuid-duitse herkomst. Ze wilden hipheid, maar ook voor witte damasterkleedjes op de restauranttafels, beetje ruw hout mag wel, maar niet te veel.
Hun kinderen spelen in afgeschermde speeltuinen. Immers het moet niet te ruw worden en veiligheid eerst. Van lawaai moeten ze niets weten. Je komt tenslotte voor je rust naar deze miljoenenstad.
De -naar zeggen ooit meer dan 100- clubs uit Prenzlauerberg zijn vrijwel allemaal gesloten. Hipheid is mooi, maar graag ergens anders.

Theatertjes sluiten vanwege ‘geluidsoverlast’.
De strijd om de rust bedreigt nu ook alternatieve theaters. De rustige tak van het alternatieve Berlijn. Maar deze theatertjes trekken publiek, vaak je eigen buurtbewoners. Dat veroorzaakt gerucht. Daarom moeten ook theatertjes als deze verdwijnen. Sommigen zijn er reeds decennia gevestigd.
En zo wordt langzamerhand delen van Berlijn gemodelleerd naar een buitenwijk van München of Frankfurt. Woonerven waar de rust heerst van een begraafplaats.

Het verzet is er ook. Ofschoon zich amper meer een allochtoon in deze delen van de stad laat zien, en autonomen en alternatieven met hun hanenkammen, piercings en zwarte kleding al helemaal niet.
Of het moet zijn om plakkaten op te plakken: ‘Schwaben raus!‘ (‘Schaben’ is een niet vleiende aanduiding voor mensen uit het zuiden van Duitsland).

Berlijn wordt een ‘normale’ stad
Berlijn die zo graag een ‘normale’ stad wil worden, vergeet dat zij geen normale stad zal zijn. Haar ongunstig geografische ligging zal haar altijd parten blijven spelen. Tussen de economische centra in het westen, zuiden en noorden van Duitsland ligt een strook van bijna 200km ontvolkt niets. Terwijl Polen Europa steeds meer de rug terugkeert, komt Berlijn geo-politiek steeds meer aan de politieke rand van de EU te liggen.
Op lange termijn zal de stad haar unieke positie in Europa moeten herijken. Is het de subtiele, door haar onfortuinlijke geschiedenis, ontstane weefsel van een urbane creatieve en culturele leven dat haar maakt tot wat zij is? Of wil zijn de corporate stad van Duitsland worden? Het laatste is kansloos. Daarvoor heeft de geschiedenis haar definitief naar de rand gedrukt.

De jacht op geld kan Berlijn uiteindelijk duur komen te staan.
Tenzij dit nieuwe geluid zich doorzet.